Wszystkim tym, którym zależy na bliskim poznaniu historii półwyspu Pelješac, proponujemy odwiedzenie płaskowyżu Nakovana. Jest to wyjątkowe miejsce nie tylko w skali regionu, ale także całej Chorwacji. Pierwsze ślady bytności człowieka datowane są tam na kilka tysiącleci przed naszą erą.

Główną częścią płaskowyżu jest wzniesienie nazywane „Grad”, co w tłumaczeniu znaczy miasto. Okoliczne wzgórza i pagórki to niemi świadkowie historii, która toczyła się tutaj przez tysiąclecia. Płaskowyż znajduje się w strategicznym miejscu, około 350 metrów nad poziomem morza. Miejsce idealnie spełniało wszystkie wymogi obronne całej osady. Strome na 20 metrów klify stanowiły przez wieki przeszkodę nie do przebycia. Wzniesiony na przełomie epoki brązu i żelaza fort, był budowlą wyjątkową w skali regionu. Ostatnie lata jego świetności to czas panowania na półwyspie lokalnych władców Iliryjskich. Dziś, niestety, wszystkie szczątki fortu spoczywają pod stertą gruzu. Tylko wprawne oko poszukiwacza, obdarzonego sporą wyobraźnią, może dziś dostrzec wspomniane miejsce. Obecnie, najbardziej charakterystycznymi miejscami płaskowyżu są opuszczona osada składająca się z pięknych kamiennych domów oraz jaskinia Spila. Osada, to miejsce ulokowane między skałami, gdzie uliczki stanowią ciąg labiryntów oraz zagadkowych zaułków pobudzających wyobraźnię turystów. Jaskinia, natomiast, to 65 metrowy, kilku komnatowy ciąg korytarzy zamieszkiwany przez człowieka od początku ery neolitu, czyli mniej więcej od VI wieku p.n.e. Nawet w czasach późniejszych jaskinia była chętnie wykorzystywana przez władców Iliryjskich, jako swoiste miejsce kultu.

Czas kiedy na Pelješac dotarli Rzymianie, okres grabieży i spustoszeń, spowodowały, że w miejscu dotąd tętniącym życiem i energią, nikt przez lata nie mieszkał.

Kolejny etap w historii, to wzmianki o powstaniu wioski Nakovana. Datowane są one na XIV wiek n.e. Wtedy to powstaje na płaskowyżu osada, uznawana w owym czasie za najlepiej rozwiniętą na półwyspie Pelješac. Późniejsze dzieje to czas panowania Republiki Dubrownickiej, podczas którego mieszkańcy doświadczali licznych ataków ze strony piratów żeglujących po wodach południowego Adriatyku. Także i II wojna światowa odcisnęła swoje piętno na płaskowyżu. Wioska w tym czasie została praktycznie w całości zniszczona przez armię włoską. Dalej półwysep Pelješac przechodzi w całości pod okupację armii niemieckiej. W tym czasie większość ludności zamieszkującej wioskę ucieka, w głównej mierze znajdując swoje schronienie na egipskiej Saharze.

Wyprawa z Orebića na płaskowyż Nakovana nie zajmuje więcej a niżeli kilkanaście minut. Podróżujemy lokalną drogą kierując się na koniec półwyspu w stronę miejscowości Loviste. Po przejechaniu krętej trasy przez miejscowości Perna,Kučiste i Viganj, zaczynamy wspinaczkę na punkt widokowy na południowym skraju płaskowyżu. Tego miejsca na pewno nie przegapimy. Widok rozpościerający się z tego miejsca to kwintesencja wszystkiego co najlepsze w południowej Dalmacji. Można z niego podziwiać fantastyczną panoramę prawie całej południowej części Adriatyku. Z tego miejsca już tylko kilka minut drogi dzieli nas od celu naszej wyprawy. Wszystkie miejsca są oznaczone, jednak trzeba zwracać na nie szczególną uwagę, gdyż tablice są raczej niewielkich rozmiarów. Zwiedzanie osady jest bezpłatne i nie stanowi żadnego problemu. Jednak jeśli chodzi o wejście do jaskini - terminy trzeba umawiać z lokalnym przewodnikiem, a także z nim należy ustalić szczegóły dotyczące opłaty.